Ach, koniec roku szkolnego. Czas napięcia, czas kalkulacji i czas pytania, które co roku rozpala fora internetowe i grupy rodziców do czerwoności: czy religia wlicza się do czerwonego paska? Niektórzy już świętują z dzieckiem pochwałę od wychowawcy i rodzinną pizzę, inni siedzą z kalkulatorem, analizują każdy przedmiot, pytając z nadzieją: „A ta religia to się liczy czy nie?”. Czas to wreszcie rozwikłać – z humorem, ale i z faktami!
Skąd ten cały czerwony pasek?
Czerwony pasek na świadectwie– marzenie rodzica, chluba dziadków, a dla ucznia? Różnie bywa – czasem duma, czasem presja. Oficjalnie, jest to wyróżnienie przyznawane uczniowi, którego średnia ocen na koniec roku wynosi co najmniej 4,75, a ocena z zachowania to bardzo dobre lub wzorowe. Do wyliczenia tej średniej liczy się zdecydowana większość przedmiotów, ale… nie wszystkie.
Religia kontra reszta przedmiotów
Jednym z najczęściej zadawanych pytań przy kalkulacjach czerwonego paska jest: czy religia wlicza się do czerwonego paska? I tutaj zaczyna się akademicka (choć bardziej domowo-rodzinna) debata. Bo jak to – przecież to przedmiot, są lekcje, są oceny, czasem nawet klasówki! Ale Ministerstwo Edukacji i Nauki mówi jasno – religia (oraz etyka) jest przedmiotem dodatkowym. A skoro dodatkowym, to do wyliczenia średniej się nie zalicza. No, chyba że… zaraz, zaraz, o tym w kolejnym akapicie!
Teoria a praktyka, czyli szkoła szkołom nierówna
Choć przepisy są dość klarowne, szkoły bywają… kreatywne. Zdarzają się nauczyciele, którzy – być może z rozpędu lub czystej sympatii do tabel w Excelu – wrzucą religię do systemu liczenia średniej. Co wtedy? Cóż, technicznie to błąd, ale dla ucznia – często błąd na wagę paska! Jeśli jednak komuś bardzo zależy na precyzji, warto zajrzeć do statutu szkoły. Tam zazwyczaj znajduje się oficjalna informacja, jakie przedmioty są zaliczane do średniej, a jakie nie. Spoiler: w większości szkół religia i etyka nie są.
Religia na świadectwie – po co, skoro się nie liczy?
No dobrze – skoro już wiemy, że religia nie wpływa na czerwony pasek, to może pojawić się oczywiste pytanie: po co ją w ogóle wpisują na świadectwo? Otóż jest to wyraz uczestnictwa w zajęciach i… obowiązkowych ocen. Tak – jeśli uczeń uczęszcza na religię (czyli nie zrezygnował z tych lekcji), to musi ją zaliczyć i dostaje ocenę. Jeżeli nie uczęszcza – w miejscu oceny pojawia się myślnik. I tak oto religia znajduje się na świadectwie, dumnie zajmując swoje miejsce, choć bez wpływu na czerwony pasek.
Wyjątkowe przypadki i wątpliwości rodziców
Rodzice bywają dociekliwi – i słusznie. Pytają: „A co, jeśli moja córka była na religii, dostała szóstkę, i ma dokładnie 4,74 bez tej szóstki? Numerki numerkami, ale nie można jej doliczyć choć troszeczkę?”. Niestety – nawet jeśli ocena z religii jest tą najsłodsza z miodowych piątek – nie wpływa to na średnią. W teorii. W praktyce zdarzyły się przypadki (szczególnie w mniejszych szkołach), gdzie religia jakimś cudem się „doliczyła”. Czy uczeń powinien zgłaszać ten fakt? Hmm… To już pytanie o sumienie – i to nie tylko religijne!
Etyka – ten sam worek?
Kiedy już wyjaśniliśmy sprawę religii, do gry wchodzi etyka. Czy ona się liczy? Skoro równouprawnienie, to powinno być porówno. I jest – etyka również jest traktowana jako przedmiot dodatkowy. Tak więc etyczne rozważania uczniowskie nie przyczyniają się do czerwonego pasku bardziej niż religijne. Choć oczywiście mogą przyczynić się do rozwoju moralnego, empatii i zdolności rozumienia Kantowskiej imperatywności – ale chyba nie o to pytali rodzice, prawda?
Podsumowując, jeśli jeszcze raz ktoś w pokoju nauczycielskim, na grupie osiedlowej lub spotkaniu rodziców rzuci pytanie czy religia wlicza się do czerwonego paska?, śmiało możecie odpowiedzieć: nie. Chyba że… szkoła postanowi inaczej, ale to już inna historia i temat na osobną anegdotkę. Tak czy inaczej – czerwony pasek to miły dodatek, ale nie jedyny dowód na to, że młody człowiek ma moc! A religii można dać szóstkę w duchu – za wytrwałość w długich lekcjach i przetrwanie rysowania gołębia Ducha Świętego na każdej kartce.